Markette zeytinyağı rafının önünde durup "natürel sızma", "natürel birinci", "riviera" ve "prina" yazılarına bakarak hangisini alacağınızı düşündüyseniz yalnız değilsiniz. Bu isimler bir marka değil, Türk Gıda Kodeksi'nde tanımlı zeytinyağı sınıflarıdır ve aralarındaki fark sandığınızdan büyüktür. Bu yazıda sızma ile riviera zeytinyağının farkını, hangisinin hangi işe yaradığını ve etikette neye bakmanız gerektiğini sade bir dille anlatıyoruz.
Zeytinyağı sınıfları bir bakışta
| Sınıf |
Üretim yöntemi |
Asit sınırı |
Tat ve koku |
Kullanım |
| Natürel sızma |
Yalnızca mekanik, rafine yok |
En fazla %0,8 |
Meyvemsi, kusursuz |
Çiğ, salata, kahvaltı, yemek |
| Natürel birinci |
Yalnızca mekanik, rafine yok |
En fazla %2 |
Hafif kusurlara izin var |
Pişirme |
| Riviera |
Rafine yağ + natürel yağ karışımı |
En fazla %1 |
Hafif, nötre yakın |
Kızartma, pişirme |
| Rafine zeytinyağı |
Kimyasal ve fiziksel arıtma |
En fazla %0,3 |
Tatsız, kokusuz |
Endüstriyel |
| Prina yağı |
Posadan çözücüyle elde edilir |
En fazla %1 |
Nötr |
Endüstriyel, kızartma |
Sızma ile natürel sızma aynı mı?
Günlük dilde "sızma" denilen yağ, yasal adıyla natürel sızma zeytinyağıdır. Yani ikisi aynı sınıfı ifade eder. Etikette tam olarak "natürel sızma zeytinyağı" ibaresini arayın.
Natürel sızma zeytinyağı nedir?
Natürel sızma, zeytinden yalnızca mekanik ve fiziksel yöntemlerle, yağın yapısını bozacak ısı ya da kimyasal işlem uygulanmadan elde edilen en üst sınıf zeytinyağıdır. Asit oranı %0,8'i geçemez ve duyusal analizde hiçbir kusur taşımamalı, belirgin bir meyvemsilik göstermelidir. Zeytinin aroması, polifenolleri ve vitaminleri bu sınıfta en iyi şekilde korunur. Nasıl ayırt edileceğini natürel sızma zeytinyağı nasıl anlaşılır yazımızda anlattık.
Riviera zeytinyağı nedir?
Riviera zeytinyağı, rafine edilmiş zeytinyağı ile bir miktar natürel zeytinyağının karıştırılmasıyla elde edilir. Rafinasyon sırasında yağın asidi, kokusu ve kusurları giderilir; ama bununla birlikte aroması, polifenolleri ve karakteri de büyük ölçüde kaybolur. Ardından renk ve biraz tat vermesi için natürel yağ eklenir.
Riviera kötü ya da zararlı bir yağ değildir; ancak natürel sızmanın sunduğu tat ve besin değerini sunmaz. Rengi açık, kokusu hafif ve tadı nötr olduğu için genellikle kızartma ve yoğun pişirme için tercih edilir.
Riviera mı, sızma mı? Hangi iş için hangisi?
| Kullanım |
Önerimiz |
| Kahvaltı, salata, meze, çiğ tüketim |
Natürel sızma (erken hasat ya da ilk gün hasat) |
| Zeytinyağlı yemekler |
Natürel sızma (olgun hasat) |
| Sote, fırın yemekleri |
Natürel sızma (olgun hasat) |
| Derin kızartma |
Natürel sızma da kullanılabilir; ekonomik tercih için riviera |
Yaygın inanışın aksine natürel sızma zeytinyağıyla kızartma yapılabilir. Duman noktası ev mutfağındaki kızartma sıcaklıklarının üzerindedir ve yüksek antioksidan içeriği sayesinde ısıya karşı dayanıklıdır. Ayrıntılarını zeytinyağı ile kızartma yazımızda bulabilirsiniz.
Etikette nelere bakmalısınız?
- Sınıf adı: "Natürel sızma zeytinyağı" ibaresi açıkça yazmalı.
- "Saf", "hafif", "light" gibi ifadeler: Bunlar yasal sınıf değildir; çoğu zaman riviera yağlar için kullanılır.
- Asit oranı: Kaliteli natürel sızmalarda genellikle %0,3-0,6 arasındadır. Detay için asit oranı yazımız.
- Üretim sezonu ve bölge: Üreticisi, bölgesi ve sezonu belli olan yağ daha güvenilirdir.
- Ambalaj: Işık geçirmeyen teneke ya da koyu renkli cam şişe tercih edin.
İdalina'da sadece natürel sızma
İdalina'da sattığımız tüm zeytinyağları natürel sızma sınıfındadır. Zeytinlerimiz Bayramiç'teki kendi bahçelerimizden gelir, aynı gün soğuk sıkıma alınır ve rafine yağ ile karıştırılmaz. Damak tadınıza göre ilk gün, erken ya da olgun hasat arasında seçim yapabilirsiniz.
İlk siparişinize ekstra %10
İlk alışverişinizde sepette WELCOME10 kodunu kullanın; indirimli ürünlerde de geçerli ekstra %10 kazanın.
Natürel Sızma Zeytinyağı 1 L
Günlük kullanım için natürel sızma zeytinyağı.
Ürünü İncele →
Olgun Hasat Soğuk Sıkım Zeytinyağı 5 L
%0,3-0,5 asit; pişirme ve kızartmada riviera yerine natürel sızma.
Ürünü İncele →
Erken Hasat Soğuk Sıkım Zeytinyağı 5 L
%0,5-0,6 asit; çiğ tüketim için aromatik natürel sızma.
Ürünü İncele →
Sıkça sorulan sorular
Sızma ile riviera zeytinyağı arasındaki fark nedir?
Sızma (natürel sızma) yağ yalnızca mekanik yolla elde edilir ve rafine edilmez. Riviera ise rafine zeytinyağı ile natürel yağın karışımıdır; aroması ve polifenol değeri çok daha düşüktür.
Riviera zeytinyağı sağlıksız mı?
Zararlı değildir ancak rafinasyon sırasında polifenollerin ve aromanın büyük kısmı kaybolur. Besin değeri natürel sızmaya göre düşüktür.
Kızartma için riviera mı sızma mı kullanılmalı?
İkisi de kullanılabilir. Natürel sızma, yüksek antioksidan içeriği sayesinde ısıya dayanıklıdır; riviera ise daha ekonomik bir seçenektir.
Natürel birinci zeytinyağı nedir?
Mekanik yolla elde edilen ama asit oranı %2'ye kadar çıkabilen ve hafif duyusal kusurlara izin verilen bir sınıftır. Sofralık değil, pişirmelik olarak düşünülmelidir.
Saf zeytinyağı ne demek?
"Saf" yasal bir zeytinyağı sınıfı değildir. Bu ifade genellikle riviera tipi karışım yağlar için kullanılır.