Havalar soğuyunca bize en sık gelen mesajlardan biri şudur: "Zeytinyağım bulanıklaştı, dibinde beyaz topaklar var, bozuldu mu?" İkinci sık soru da şudur: "Buzdolabına koydum, donmadı. Demek ki sahte mi?" İki sorunun cevabı da çoğu kişinin düşündüğünden farklı.
Evet, zeytinyağı donar ama tek bir donma noktası yoktur
Su 0°C'de donar. Zeytinyağı ise farklı yağ asitlerinden ve doğal mumlardan oluşan bir karışım olduğu için tek bir sıcaklıkta donmaz. Genel olarak şöyle davranır:
| Sıcaklık |
Zeytinyağında ne olur? |
| 15°C ve üstü |
Berrak ve akışkan |
| 10-12°C civarı |
Hafif bulanıklık, dipte beyaz noktalar başlayabilir |
| 4-8°C (buzdolabı) |
Koyulaşır, bulanıklaşır, kısmen katılaşabilir |
| 0°C ve altı |
Büyük kısmı tereyağı kıvamında katılaşır |
Bu sıcaklıklar yağın çeşidine, hasat zamanına ve içindeki doğal mum miktarına göre değişir. Filtresiz zeytinyağları ve olgun hasat yağları içerdikleri mumlar nedeniyle daha erken bulanıklaşabilir.
Kısacası
Soğukta bulanıklaşan ya da donan zeytinyağı bozulmamıştır. Oda sıcaklığına geldiğinde birkaç saat ile bir gün içinde yeniden berraklaşır; tadı ve besin değeri değişmez.
Buzdolabı testi sahte zeytinyağını gösterir mi?
İnternette yaygın bir öneri vardır: Zeytinyağını buzdolabına koyun; donarsa gerçek, donmazsa sahtedir. Bu test güvenilir değildir. Kaliforniya Üniversitesi Davis Zeytin Merkezi'nin 2013'te yaptığı denemede, buzdolabında bekletilen natürel sızma yağların ve karışık yağların hiçbirinin bu yöntemle güvenilir şekilde ayırt edilemediği görüldü.
Nedeni basit:
- Gerçek natürel sızma zeytinyağı, buzdolabı sıcaklığında her zaman tamamen donmaz.
- Rafine zeytinyağı ya da riviera da yüksek oranda oleik asit içerdiği için donabilir.
- Bazı tohum yağları (örneğin yüksek oleikli ayçiçek yağı) ile karıştırılmış yağlar da soğukta koyulaşır.
Zeytinyağının sahte olup olmadığı ancak laboratuvar analiziyle kesin olarak anlaşılır. Evde yapabileceğiniz en iyi şey etiketi doğru okumak ve tadına bakmaktır. Bunun yollarını natürel sızma zeytinyağı nasıl anlaşılır yazımızda anlattık.
Donan zeytinyağı nasıl eski haline gelir?
- Tenekeyi ya da şişeyi oda sıcaklığında (18-22°C) bırakın.
- Bulanıklık birkaç saat ile bir gün içinde kendiliğinden kaybolur.
- Acelesi varsa şişeyi ılık (sıcak değil) suyun içine koyabilirsiniz.
- Ocakta, mikrodalgada ya da kalorifer üstünde ısıtmayın. Ani ısı aromayı ve polifenolleri zayıflatır.
- Çözüldükten sonra şişeyi çalkalayın; dipte kalan beyaz kısım da yağın kendisidir.
Zeytinyağını kışın nerede saklamalı?
Zeytinyağı için ideal saklama sıcaklığı 14-18°C'dir. Kışın balkonda ya da ısıtılmayan depoda bekleyen teneke donar ve çözülür; bu tek başına zarar vermez ama sürekli donup çözülmek yağı yorabilir. Mutfakta ocaktan ve kaloriferden uzak, kapalı bir dolap en iyi yerdir. Buzdolabında saklamaya gerek yoktur; sık açılıp kapanınca yoğuşma oluşur.
Ayrıntılı saklama önerileri için zeytinyağı nasıl saklanır yazımıza göz atın.
İlk siparişinize ekstra %10
İlk alışverişinizde sepette WELCOME10 kodunu kullanın; indirimli ürünlerde de geçerli ekstra %10 kazanın. 1.950 TL üzeri siparişlerde kargo ücretsiz, 15:00'e kadar verilen siparişler aynı gün kargoda.
İlk Gün Hasat Soğuk Sıkım Natürel Sızma Zeytinyağı 5 L
Sezonun ilk zeytinlerinden, aynı gün sıkım.
Ürünü İncele →
Olgun Hasat Soğuk Sıkım Zeytinyağı 5 L
Yumuşak içimli, her gün mutfakta kullanmalık.
Ürünü İncele →
Filtresiz Soğuk Sıkım Zeytinyağı 750 ml
Süzülmeden şişelenen, tortulu ve aromalı yağ.
Ürünü İncele →
Sıkça sorulan sorular
Zeytinyağı kaç derecede donar?
Tek bir donma noktası yoktur. 10-12°C civarında bulanıklaşmaya, buzdolabı sıcaklığında koyulaşmaya başlar, 0°C civarında büyük kısmı katılaşır.
Donmuş zeytinyağı kullanılır mı?
Evet. Donmak yağa zarar vermez. Oda sıcaklığında çözülmesini bekleyin; tadı ve besin değeri aynıdır.
Buzdolabında donmayan zeytinyağı sahte mi?
Hayır. Buzdolabı testi güvenilir değildir; gerçek natürel sızma yağ da donmayabilir, karışık yağ da donabilir.
Zeytinyağının dibinde beyaz topaklar var, ne yapmalıyım?
Bunlar soğukta katılaşan doğal mumlar ve yağ asitleridir. Oda sıcaklığında kendiliğinden çözülür.
Bunlar da ilginizi çekebilir